سؤال كنيد خطاب با أو را نيكو كنيد يعنى از روى أدب با أو سخن گوئيد تا جواب نيكو از أو بشنويد . 2569 امخضوا « 1 » الرّأى مخض السّقّاء ينتج سديد الآراء . بجنبانيد انديشه را مانند جنبانيدن سقّا تا بزايد نيكوى رأيها را يعنى هرگاه در كارى فكر وانديشه كنيد رأى را حركت دهيد مانند حركت دادن سقّا « 2 » خيك آب را يعنى بهر طرف حركت دهيد آن را تا ملاحظهء همهء أطراف وجوانب آنرا بكنيد تا بعد از آن رأى درست از براي شما ظاهر شود ، وممكن است كه مراد موافق فقرهء اوّل اين باشد كه هرگاه در كارى با يكديگر مشورت كنيد بجنبانيد رأيها را مانند جنبانيدن سقّا خيك آب را يعنى رأيها را بر يكديگر زنيد تا از ميان آنها رأى درستى ظاهر شود . 2570 اتّهموا عقولكم فانّه من الثّقة بها يكون الخطاء . متّهم داريد عقلهاى خود را پس بدرستى كه از اعتماد بر آنها ميباشد خطا ، يعنى متّهم داريد آنها را باين كه خطا وغلط ميكنند تا در كارها اعتماد بر محض عقل خود مكنيد ومشورت كنيد با جمعى از دوستان عاقل پس بدرستى كه أكثر خطاها از اين مىشود كه اين كس اعتماد بر عقل خود كند وبمجرّد رأى أو بىمشورتى بديگرى كارها كند پس بعضي صواب آيد وبعضي خطا .

--> ( 1 ) شارح ( ره ) خاء ( امخضوا ) را هم مكسور وهم مفتوح ضبط كرده وبر روى كلمه « معا » نوشته يعنى قرائت آن بهر دو وجه درست است . ( 2 ) ظاهر اين است كه : « سقاء » در اينجا بكسر سين وتخفيف قاف باشد چنانكه در كتب لغت تصريح كرده‌اند باين نحو : « السقاء وعاء من جلد للماء واللّبن وغيرهما » نه سقّاء بفتح سين وتشديد قاف بر وزن شدّاد چنانكه شارح ( ره ) توّهم كرده پس معنى بنا بر آنچه گفتيم اين مىشود كه : فكرها را مانند خيكى پر از ماست كه بهم مىزنند وحركت مىدهند همان طور بجنبانيد يعنى استقصاء نظر واجالهء فكر در أطراف وجوانب آن بكنيد مثل آنكه جنباننده وحركت دهندهء مشك پر از ماست حركت مىدهد آن را تا دوغ وكره‌اش از همديگر جدا باشد تا رأى صواب از غير صواب تميز يابد .